Menu Strony

Statystyki

Odsłon : 195934
Terapia dzieci moczących się PDF Drukuj Email

 

Moment, w którym rodzice zaczynają uczyć dzieci sygnalizowania i samodzielnego załatwiania potrzeb fizjologicznych następuje coraz później. Jest to spowodowane między innymi stosowaniem pampersów. Przed laty niektórzy lekarze – pediatrzy zalecali rozpoczynać tę naukę w okresie niemowlęcym, a niektórzy rodzice próbowali się dostosować do tych porad. Obecnie panuje pogląd, że: ”okres, w którym dziecko jest gotowe do umiejętności kontroli pęcherza moczowego to 5 rok życie, ponieważ wtedy osiąga dojrzałość kora mózgowa (gotowość układu nerwowego)”.

W polskiej kulturze przyjęte jest, że okres, w którym dziecko powinno mieć opanowaną umiejętność kontroli pęcherza to okres jak najwcześniejszy. Zdaniem psychologów około 70% dzieci w wieku wczesnoszkolnym (do 12 roku życia) ma problemy z moczeniem nocnym. Niestety, powszechne przekonanie, że jest to niewinna dolegliwość, związana
z nieprawidłowym nawykiem lub nawet lenistwem, opóźnia uzyskanie fachowej porady i wyleczenie dziecka.

Moczenie nocne jest chorobą i trzeba je leczyć. Według Chapmana, jeśli przypadłość jest uwarunkowana psychogennie (nieprawidłowości tkwiące w środowisku rodzinnym lub nieprawidłowy trening czystości) to w 99% może zostać wyleczona. Warunkiem jest jednak terapia, systematyczna i ciągła, przeprowadzana przy współpracy całej rodziny, nie tylko matki, ale ojca i rodzeństwa. Jest to cykl spotkań z psychologiem – terapeutą. Pierwsze dwa spotkania poświęcone są całej rodzinie, jej problemom, kolejne natomiast dziecku.

Terapia dziecka bazuje na jego mocnych stronach, uczy odpowiedzialności za siebie i kontroli nad swoim ciałem. Dziecko rozwiązuje swoje problemy z pomocą rodziców. Korzystne zmiany („suche noce”) są wynikiem jego pracy. Terapeuta współuczestniczy, ukierunkowuje, wspomaga rozwój dziecka.
Celem terapii jest usuniecie mechanizmów psychicznych moczenia się. W toku spotkań, czasem ujawniają się głębsze problemy rodziny, typu alkohol, separacja, które mają duży wpływ na stan psychiczny dziecka. Rodzice muszą wówczas, w trosce o dobro swojej pociechy, podjąć dodatkową terapię. Niestety w naszym społeczeństwie utrwalone są stereotypy w odniesieniu do moczenia nocnego. Wśród wielu rodziców panuje przekonanie, że moczenie ich dziecka jest konsekwencją sytuacji występujących w życiu rodzinnym (konflikty, błędy wychowawcze). Dominujące wtedy poczucie winy oraz uczucie wstydu oddala wizytę u lekarza. Poza tym większość dorosłych uważa, że jest to typowe dla dzieci i problem jest bagatelizowany. Duża liczba dzieci nie trafia do lekarza lub zgłasza się zbyt późno. Jest to spowodowane przeświadczeniem, że można spokojnie czekać, aż moczenie samo przejdzie. Rzeczywiście w większości przypadków dzieci „wyrastają” samoistnie z tej przypadłości. Nie wiadomo jednak, kiedy to nastąpi i nie ma tutaj żadnej reguły. Dlatego im prędzej dzieckiem zajmą się specjaliści, tym szybciej zostanie ono wyleczone. Uniknie się w ten sposób stresów, poczucia winy i bezradności.

Uwarunkowania moczenia nocnego są różne. Mogą być organiczne, np.: zapalenie pęcherza, choroba nerek lub typowo neurologiczne. Dlatego najpierw trzeba wykonać specjalistyczne badania u urologa, nefrologa i neurologa. Uwarunkowania psychogenne też są różnorakie. Są to urazy wczesnego dzieciństwa, na przykład : rozłąka z rodzicami, pojawienie się kolejnego dziecka w rodzinie, pobyt w szpitalu, urazy typu psychicznego – jak mocno skonfliktowana rodzina, separacja rodziców, śmierć jednego z rodziców oraz zaburzenia emocjonalne – nadpobudliwość, nadwrażliwość, lęki, depresje. Ciekawym zjawiskiem jest to, że 3 rodziców dzieci moczących się miało ten sam problem w dzieciństwie, więc przyczyną moczenia może być uwarunkowanie genetyczne. Często niestety, nadopiekuńczość, nadmiar troski, przeważnie ze strony matki, opóźnia dojrzewanie dziecka, co również może mieć istotny wpływ na moczenie nocne.

W procesie leczenia ogromne znaczenie ma podejście rodziców i sytuacja w szkole. Dziecko moczące się unika kontaktów, ma niską samoocenę. Nieodpowiedni stosunek nauczycieli, kolegów w szkole pogłębia jego winę, może to odbijać się na jego ocenach i tym samym obniżać poczucie jego wartości. Dzieci często są bardzo bezwzględne
w ocenie swoich rówieśników, dlatego dziecko moczące się narażone jest na odrzucenie i represje w środowisku, jest poniżane. Poza tym czuje się winne, zawstydzone. Gdy źródłem moczenia są uwarunkowania psychogenne, leczenie farmakologiczne nie przynosi rezultatów. Często zdarzają się sytuacje, że dziecko po zaprzestaniu kuracji farmakologicznej ponownie zaczyna się moczyć.

Jakie objawy powinny zaniepokoić rodziców?

Przyjmuje się, że jeśli dziewczynki, które ukończyły piąty rok życia, a chłopcy- szósty rok, nadal się moczą, choćby raz czy dwa razy w miesiącu, to jest już objawem zaburzeń. Wówczas rodzice powinni zgłosić się do pediatry, później do specjalisty. Po wykluczeniu chorób organicznych trzeba zgłosić się do poradni, do psychologa. W procesie terapii ważne jest podejście obojga rodziców. Zarówno matka jak i ojciec powinni spotkać się z psychologiem. Matka musi mieć poczucie wsparcia i zrozumienia, nie powinna odczuwać całego ciężaru odpowiedzialności za chorobę dziecka. Najważniejsze jest jednak to, by nie obarczać winą samego dziecka. Trzeba je wspierać, każdą noc bez zsiusiania traktować jako święto w rodzinie. Niezmiernie ważne jest podkreślanie, że ono poradzi sobie z problemem i nadejdzie moment, że weźmie odpowiedzialność za siebie i za swoje życie.


Oto kilka praktycznych porad:


-zwiększać ilość przyjmowanych płynów przez dziecko w ciągu dnia;
-dopilnować opróżnienia pęcherza moczowego przed spaniem;
-nie stosować pieluch lub plastikowych pieluchomajtek u dzieci powyżej czwartego roku życia;
-zakładać dziecku na noc czystą piżamę, zapewniać spanie w czystej pościeli (zwiększyć ilość piżam i prześcieradeł);
-stopniowo likwidować zabezpieczenia w łóżku (ceratki, kocyki);
-wysadzać dziecko w nocy;
-stosować jednolite postępowanie z moczącym się dzieckiem (wsparcie i sympatia ze strony rodziców,
a niezawstydzanie, krytykowanie, czy karanie);
-nagradzać za „suchą” noc (uśmiech, zadowolenie rodzica, pochwała słowna).
Odpowiednia diagnostyka i prawidłowo prowadzone leczenie to szansa dla Twojego dziecka i całej Twojej rodziny na normalne życie.


mgr Jadwiga Biekisz
pedagog
Poradnia Psychologiczno - Pedagogiczna w Krośnie Odrzańskim


Temat został opracowany na podstawie materiałów ze szkolenia prowadzonego przez mgr Marię Bulińską (Polski Instytut Psychoterapii Krótkoterminowej w Krakowie).